به ما بگویید تصویر زیر بیانگر چه چیزی است

                                                                                 منتظر نظر شماییم

بیر بوینگ عالمدر عارِفنگ خوابی    حققیقت خوابوندا اعتبار اولور
گوینونه دنیانونگ خوب و-خرابی     پرده-يي غئیبدن آشکار اولور

گورسه ددیلر باطن گوزده تمامی  وِئردیلر ذئهنمِه بیر بیر کلامی
قشقایی ائلِنِنگ نظم-و نظامی  بیر مدّت بیر بیردن تار-و مار اولور

بی پاسی پاداردر٬ پادار بی پا     بی تمنّالَر اولوب صاحب تمنّا
ائلدَه بیر الخانی ائل بَگی بَرپا     دایماً دورودوت گیر وادار اولور

دئرِلَر دور يئری خواب-و خیالدان نئکبَت گَچدی بو طایفادان٬ بو ائلدن
دِمادِم ور عرشِ اوج جلالدان     داراب خان کوکَبی آشکار اولور

مأذون کردگارا حمد-و سپاس ائد  فکرَه گدمَه٬ ترکِ خوف-و هراس ائد
قشقایی اِئلِنی دریا قیاس ائد.   چا لخانور، چالخانور برقرار اولور

اسداله مردانی رحیمی (تضمین اوز داغا شعر ماذون )

بولبولم، آهي ـ زار چكيب            تأزه گلزاردان آيريلديم

گؤزدن قانلي ياشيم تؤكوب     اول سئور يارادان آيريلديم

يارا ياراشار سرمه‌چه              صفاتين سؤيله‌ره‌م نئجه

لبي شكر آغزي غنچه              زلفي قارادان آيريلديم

شيرين جاندا يوخدور طاقت        جبري آنين جانا راحت

قاشلاري فتنه‌لي آفت      چشمي خونخواردان آيريلديم

آيريلديم غنچه گولومدن      سياه ساچلي سنبولومدن

خوش آوازلي بولبولومدن    شيرين گفتاردان آيريلديم

ده‌لي كؤنلوم آرزيماني             كلي گؤزللرين خاني

سككيز جنتين بستاني       باغچالي باغدان آيريلديم

ائللري وار دينلي ـ دينلي      ساويق سولو ، تر اؤلنلي

ائلي گوكلان، آدي منگلي      نازلي دلداردان آيريلديم

مختومقلي عاشق مستان    باغلاديم شانينه دستان

منزلگاهي باغ و بوستان         آلمالي ناردان آيريلديم

تورک گؤزه لی قاشقای قیزی
سید جلیل حسینی.

جننت ائدن او شیراز'ی         تورک گؤزه لی قاشقای قیزی
سووروشدو مندن تبریز'ی     تورک گؤزه لی قاشقای قیزی

آدی مارال، اوزو مارال            سوزگون باخیش، درین خیال
یاناقدا خال، دوداقدا بال         تورک گؤزه لی قاشقای قیزی

باخ یئریشه، عیشوه، نازا           حئیران قالدیم خوش آوازا
سؤز قوشوردو خان آیواز'ا    تورک گؤزه لی قاشقای قیزی

قیرخ اوچو ده اؤتسه یاشیم            مارگونا دؤندو گؤز یاشم
باخ قوشا چایلی قارداشیم      تورک گؤزه لی قاشقای قیزی

بو گؤزه له وئره ن هانی                  سمرقند'ی، بوخارا'نی
«سئیید جلیل» وئره ر جانی   تورک گؤزه لی قاشقای قیزی

مختصری از ایل بزرگ  قشقائی

ايل بزرگ قشقايي :
ايل قشقايي در استان فارس سكونت دارد و يكي از ايلهاي بزرگ كشور است . قشقاييان معروف ترين قبايل كوچنده هستند كه در واقع كنفدراسيون بزرگي از طوايف مختلف را تشكيل داده اند .
۱ – وجه تسميه و سابقه تاريخي :
الف – وجه تسميه :
بنا به روايت بزرگان ايل قشقايي كه سينه به سينه نقل گرديده است ، براي نخستين بار نام قشقايي از اسم "جاني آقا قشقايي " نامي از صاحب منصبان شاه عباس كه به سرپرستي ايلات و عشاير و حكومت فارس مامور ميشود ماخوذ گرديده است ( ۱۶۲۹ – ۱۵۸۷ ميلادي ۱۰۰۸ – ۹۶۶ شمسي ) (۱)

نُصرَت الله فَتحي ، كه در سال ۱۳۲۳ شمسي به عنوان مامور و نماينده وزارت دارايي به استان فارس رفته است در باب وجه تسميه قشقايي مي نويسد :
براي وجه تسميه قشقايي چند روايت است اما اخيرا از يك تن پيرمرد شيرازي مطلبي شنيده ام كه برايم تازگي دارد و آن اين است كه قشقايي در بدو امر قاچ قويي يا قاچ قوي بوده ، يعني بگذار و فرار كُن و تدريجا از كثرت استعمال قشقايي شده است و به همين جهت بين ساير ايلات شيراز خاصه بويراحمدي ها معروف است كه " ترك پاشنه ندارد " . يعني استقامت نميكند و مي گذارد يا ميريزد و فرار مي كند." (۲)
ميرزا حسن فسايي صاحب فارسنامه ناصري درباره نام قشقايي معتقد است كه : " كلمه ريشه اي اين نام واژه تُركي " قاچ قايي " به معناي گريخته بوده است . و در اين باره چنين مي نويسد : چون " ايل خَلَج " از اراضي ممالك " روم " به خاك عَراقِ عَجَم آمدند ، گروهي از آنها فرار كرده در مملكت فارس توقف نمودند و مردمان خَلَج اين گروه را " قاچ قايي " گفتند . يعني گريخته و بعد از تغييراتِ لفظي قشقايي شد . (۳)
هنري فيلد دانشمند مردم شناس مي نويسد :
روايت براين است كه در موقع حمله مغول وقتي تركمنها به ايالت " عراق عجم " رسيدند ، گروهي از آنان فرار كردند و در فارس مستقر گرديدند و تركمنها اين گروه راقشقايي يعني آنهايي كه فرار كرده اند ناميده اند( قشماك ، يعني فرار كردن ) بعدا تغيير و تحول در تلفظ نام آنها قشقايي شد .(۴)
قاشقه ، در گويش تُركي به چهارپايان ، مخصوصا به اسبي كه در پيشاني نشان سفيد داشته باشد گفته ميشود .
در" جُغَتايي " قاشقه به وسيله اي گفته ميشود كه در هنگام جنگ به پيشاني اسبها ميبستند .
همانطور كه اسامي بعضي از ايلها همانند : آق قُويُونلُو و دَوّلو به نام يكي از چهارپايان اهلي منسوب است . از اين رو نام قشقايي نيز از واژه قشقا كه تُركان به " اسب پيشاني سفيد " ميگويند گرفته شده است .
از آنجا كه در ميان روستاييان آذربايجان به فرد بي باك ، دلير و جسور ، قاشقا ،مينامند و از طرفي ميتوان در زبان " تُركي " حرف " الف " را در بعضي كلمات وارد و از بعضي كلمات خارج نمود بنابراين ، قشقا و قشقه ، هر سه درست است و يكي هستند.
ميرزا جعفر خورموجي ملقب به " حقايق نگار " در كتاب حقايق الاخبار خود ذيل وقايع سال ۱۲۶۷ هجري قمري چنين مي نويسد : وجه تسميه ايشان به قشقايي آنچه از آثار و سير ظاهر و آشكار ميشود اين است كه اين طايفه از تركمانان " دشت قُبچاق " بوده و با " اتابكان سُلغُري " به اين مرز و بوم به اتفاق آمده اند ، چون از تيره " طايفه يَموت " كه مسمي به " قشقه " ميباشند لهذا به قشقايي مسمي شدند .
در كتاب خلاصه عباسي ، ميرزا مهدي خان استرآبادي در معني كلمه قاشقه چنين آمده است :